خبر - خبرنگاری - روزنامه نگاری - خبر نویسی مدرن

 

مطلب شماره یک

 

 

   

 

خبر: 230 کلمه

 

   

 

در تیترها، اعداد برای این که جای کم‌تری بگیرند، به عدد نوشته می‌شوند. اما در متن،

- در آغاز جملات اعداد با حروف نوشته می شوند
- همچنین اعداد یک تا ده نیز به حروف نوشته می شوند
- برای اینکه بدانید راهنمای شیوه نگارش آسوشیتدپرس که توسط صدها روزنامه امریکایی استفاده می شود در این باره چه می گوید اینجا را کلیک کنید.

9 کشته در تظاهرات گسترده ازبکستان گزارش ‌شد

 

 

از آسوشیتدپرس
مه 13، 2005

 

 

در لید از مجهول‌نویسی پرهیز شده. یعنی به جای این که نوشته شود زندانیان توسط تظاهرکنندگان آزاد شدند، نوشته شده که تظاهرکنندگان زندانیان را آزاد کردند.


ریچارد کیبل در کتاب راهنمای روزنامه‌نگاری می‌نویسد، «از فعل معلوم استفاده کنید. به جای: "نشستی توسط روسای تی‌یو‌سی هفته آینده برگزار خواهد شد،" بهتر است که بنویسید: "روسای تی‌یوسی هفته دیگر ملاقات می‌کنند."»


در روزنامه‌نگاری نوین به ندرت لیدها با مجهول‌نویسی آغاز می‌شوند. علت آن است که جملات معلوم به شکل زنده‌تر و با تحرک بیشتری اتفاقات را بیان می‌کنند. نتیجه این که خبر خواندنی‌تر و زنده‌تر جلوه می‌کند.

 

تاشکند، ازبکستان – هزارها نفر، که بسیاری از آن‌ها مسلح بودند، امروز به خیابان‌های شهری در شرق ازبکستان آمدند، به زندانی حمله کرده و زندانیانی را آزاد کردند تا به بازداشت تجار سرشناش متهم به افراطی‌گرایی اسلامی اعتراض کنند، شاهدها گفتند.

1

 

«نه نفر» در اینجا به حروف نوشته شده. اما در تیتر به عدد نوشته شده بود.

گزارش‌های رسانه‌های روسی گفت نه نفر کشته شده بودند و 34 نفر زخمی.

2

 

در کتاب خبرنویسی و گزارشگری برای رسانه‌های امروز آمده است، «یک فعل قوی و رنگ و لعابدار در هر جمله نوشتن را بهتر می کند.»

رئیس‌جمهور ازبکستان اسلام کریم‌اف و سایر رهبران به اندیجان شتافتند، جایی که شاهدها گزارش دادند چند ساختمان در آتش می‌سوخت. این شهر در 175 کیلومتری شرق تاشکند، پایتخت، نزدیک مرز قزقیزستان، مرکز ناآرامی‌های رو به گسترش بوده است.

3

 

استفاده از «،» به جای «:» این روزها روشی متداول در آوردن نقل قول‌ها است. چنین به نظر می‌رسد که «،» در مقایسه با «:» مکث بین دو عبارت منبع خبر و خود نقل قول را کاهش می‌دهد و در نتیجه جمله روان‌تر خوانده می‌شود.


آسوشیتدپرس در ارائه آمار مربوط به کشته شده‌ها به رسانه‌های روس اکتفا نکرده. مشاهدات گزارشگر رویترز که در پوشش خبر از آسوشیتدپرس پیشی گرفته نیز آورده شده. گزارشگر رویترز مرگ سه نفر را تائید کرده است: «من سه جسد دیده‌ام ...»
آنچه از بایگین نقل شده تصاویری عینی را از شورش های ازبکستان به دنیای خارج مخابره می کند. جمله های بایگین عینی و بدون استنباط است. 

شامیل بایگین، گزارشگر رویترز در اندیجان، گفت، «من سه جسد دیده‌ام، دو مرد و یک زن .... لااقل سه ماشین سوخته دیده‌ام، استخرهایی از خون در پیاده‌رو و همین حالا می‌توانم صدای تیراندازی بشنوم.»

4

 

این 23 بازداشتی به جرم فعالیت‌های مغایر با قانون اساسی و تشکیل گروهی خشونت‌طلب و افراط‌گرا متهم شده‌اند، اما فعالان حقوق بشر می‌گویند اتهام آن‌ها جزیی از سرکوب ناراضیان مذهبی است.

5

 

اگر بخواهیم این پاراگراف را با شیوه رایج نگارش خبر در فارسی بنویسیم باید بند دوم جمله را اول بیاوریم. یعنی: «زمانی که هزاران نفر از مردم جلوی ساختمان دولتی اندیجان تجمع کرده بودند، نیروهای امنیتی تیرهای هوایی شلیک کردند.»


در زبان انگلیسی، لااقل تا سال 1940، چنین شیوه‌ای رایج بود. اما حالا چون می‌گویند زبان خبرنویسی باید کوتاه، مختصر مفید باشد و اصل خبر را به سرعت به مخاطب منتقل کند، ترجیج این است که جمله پایه که اصل اتفاق را بیان می‌کند ابتدا بیاید و جمله پیرو در ادامه.

والی‌جُن آتاخون‌جونوو، برادر یکی از متهمان، گفت نیروهای امنیتی تیرهای هوایی شلیک می‌کردند و این زمانی بود که هزاران نفر از مردم جلوی ساختمان دولتی اندیجان تجمع کرده بودند.

6

 

جملات کوتاه اما تاثیرگذار لایق آن هستند که در پاراگرافی جداگانه آورده شوند تا تاثیرگذاری شان بیشتر بشود.

«مردم به پا خاسته‌اند،» او گفت.

7

 

یک سخنگوی دولت در تاشکند گفت ساختمان‌های دولتی هنوز تحت کنترل دولت هستند.

8

 

این خبر آسوشیتدپرس اولین خبر درباره آشوب اندیجان است.گزارشگر آسوشیتدپرس که خبر خود را با توجه به «بروز ناآرامی در ازبکستان» تنظیم کرده این امکان را نیز در نظر گرفته که ممکن است حمله انتحاری جلوی سفارت اسرائیل جزیی از آشوبی گسترده در کشور باشد که دارد گسترش می‌یابد. در روزهایی که در پی می‌آید مشخص می‌شود  درگیری‌ها تنها در شهرهای شرقی ازبکستان گسترش داشته است.

ساعاتی پس از اغتشاش اندیجان، پلیس شخصی را که احتمال داشت یک بمب‌گذاری انتحاری باشد جلوی سفارت اسرائیل در پایتخت ازبکستان با شکیک گلوله کشت، سفارت امریکا گفت.

9

 

دقت کنید که به غیر از پاراگراف پنجم، بقیه پاراگراف‌ها با ذکر یک منبع آورده شده‌اند.پاراگراف 1: «شاهدها گفتند»
2: «گزارش‌های رسانه‌های روسی گفت»
3: «شاهدها گزارش دادند» [در پاراگراف سوم این که رئیس‌جمهور ازبکستان به اندیجان شتافته. بدون ذکر منبع آورده شده، اما این که اندیجان در آن لحظات در آتش می‌سوخته به نقل از «شاهدها گزارش دادند» آورده شده است.


در کتاب خبرنویسی و گزارش‌گری برای رسانه‌های امروز  آمده، «ربط خبر به یک منبع (attribution) ، منبع اطلاعات را در اختیار خوانندگان می‌گذارد. اما، هر تکه‌ای از اطلاعات نیاز به منبع ندارد... و گاه حتی مسخره تلقی می‌شود.»
مثلا، اگر استقلال 2-1 از پرسپولیس برده باشد، نیازی نیست که گفته شود «علی پروین گفت که استقلال 2-1 از پرسپولیس برد.» چون این اطلاعات آن‌قدر مشخص و معلوم هست که بتوان آن‌را از دهان خود موسسه خبری بازگو کرد.


رویترز و آسوشیتدپرس و بسیاری دیگر از روزنامه‌های معتبر هرگاه به یقین از موضوعی اطلاع ندارند یا هرگاه بیان اطلاعات ممکن است مشکل‌ساز بشود، آن اطلاعات را با ذکر منبع اطلاعات می آورند.


در همین حال، هرگاه منبع خبر نظری را راجع به اتفاقی بیان بکند، این نظر نیز حتما به نقل از منبع خبر آورده می‌شود. اگر نظر با ذکر منبع آورده نشود، خواننده می‌تواند تصور کند که این نظر خود موسسه خبری بوده‌ است در حالی که اصل این روزها این است که موسسات خبری کار قضاوت و نظر دادن را به کسان دیگری بسپارند و خود تنها نقل کننده و توضیح دهنده اتفاقات باشند.
مثال یک نقل قول که به یک منبع خبر ربط داده شده است:
[آیت‌الله جنتی] دبير شوراي نگهبان افزود: مي‌گويند، يك احتمال اين است كه [مسئول انفجارهای لندن] القاعده بوده است. القاعده يعني بوش و بلر. چه كسي اين القاعده را به راه انداخت؟»
در صورتی که این نقل قول بدون منبع خبر ذکر بشود، خواننده می‌تواند تلقی کند که موسسه خبر نیز بوش و بلر را مسبب انفجارهای لندن می‌داند.


پاراگراف 4: «شامیل بایگین، گزارشگر رویترز در اندیجان، گفت،»
پاراگراف 5: دقت کنید در این پاراگراف باز چون آسوشیتدپرس به طور قطع موضوع اتهام را می‌داند، آنرا از دهان خود بازگو کرده، اما این که «اتهام آن‌ها جزیی از سرکوب گسترده ناراضیان مذهبی است» موضوعی است که ثابت نشده و برای همین آسوشیتدپرس آن‌را به نقل از «فعالان حقوق بشر» بازگو می‌کند. اگر آسوشیتدپرس این جمله را بدون ذکر منبع بازگو می‌کرد، دولت ازبکستان می‌توانست اعتراض کند، که «آسوشیتدپرس ازبکستان را متهم کرده که دولت قصد دارد ناراضیان مذهبی را سرکوب کند.«در حالی که حالا دولت ازبکستان تنها می‌تواند بگوید، «آسوشیتدپرس "به نقل از فعالان حقوق بشر" نوشته است که ...
پاراگراف 6: «والی‌جُن آتاخون‌جونوو، برادر یکی از متهمان، گفت»
پاراگراف 7: «او گفت»
پاراگراف 8: «یک سخنگوی دولت در تاشکند گفت»
پاراگراف 9: «سفارت امریکا گفت»

در این خبر کوتاه 230 کلمه‌ای هفت منبع خبر ذکر شده است:

  1. شاهدها
  2. رسانه‌های روس
  3. گزارشگر رویترز
  4. فعالان حقوق بشر
  5. برادر یکی از متهمان
  6. یک سخنگوی دولت
  7. سفارت امریکا

##

 

Richard Keeble, (2000), the Newspapers Handbook, Routledge, United Kingdom, Second Edition

Richard Keeble, (2000), the Newspapers Handbook, Routledge, United Kingdom, Second Edition

Bruce D. Itule/Douglas A. Anderson, (2000), News Writing and Reporting for Today’s Media, McGraw-Hill, United States, 5th Edition

Bruce D. Itule/Douglas A. Anderson, (2000), News Writing and Reporting for Today’s Media, McGraw-Hill, United States, 5th Edition

 
© 2006 JadidNews.com. استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع آزاد است